De Schietbaan

Experimenten
Foto: Melchior Overdevest
022

Duurzaam hergebruik van gebouwen

De voormalige schietbaan is een langwerpig gebouw van dik beton waarin vroeger schietoefeningen werden gedaan door Defensie. Zonder ramen of voorzieningen én gebouwd op een plek die niet in de loop lag, was de Schietbaan op het Marineterrein lange tijd een vreemde eend in de bijt. Graffitiartiesten gingen er jarenlang hun gang en de buitenmuren raakten steeds meer in verval.

De Schietbaan ligt midden in de stad aan het water en heeft een indrukwekkend uitzicht op NEMO en het Oosterdok. Om dit unieke deel van het Marineterrein meer te betrekken bij de rest, kreeg het gebouw een nieuwe functie en een ander uiterlijk. Nu is de Schietbaan niet langer een donkere uithoek, maar een sociale en toegankelijke kunst- en cultuurruimte en kun je er dagelijks brood kopen bij het Kometen Brood Loket.

Respect voor het oude

Het plein voor de Schietbaan heeft als eerste een opknapbeurt gekregen. Het is ingericht als een ‘arena’, met respect voor het oude ontwerp. Er zijn zitplekken met uitzicht over het water en de stad en het is een geschikte plek om activiteiten te organiseren.

Kleuren met groen

Langs de zijwanden van de Schietbaan zijn planten neergezet die deels tegen het gebouw opklimmen en het hele jaar door van kleur veranderen. In plaats van graffiti zorgen voortaan deze planten voor kleur. Bij het aanplanten is rekening gehouden met de kleur van de graffiti die op de muren is achtergebleven, waardoor een mooi, kleurrijk geheel ontstaat.

 

Circulair stalstaal en hout uit een damwand

Veel van wat er op het terrein gebeurt, is tijdelijk. Daarom is er bij de verbouwing van de Schietbaan goed gekeken naar circulaire oplossingen door hergebruik van materialen. Dit project bewijst dat ook gebouwen met een kortere levensduur op een duurzame manier kunnen worden verbouwd.

Het pleintje voor de Schietbaan leidt naar een wandelpad en een houten trap over het dak van het gebouw. Er is voor dit project uitsluitend gewerkt met hergebruikte bouwmaterialen. De gele constructie over het gebouw is gemaakt van staal uit een oude Brabantse koeienstal. Het hout dat is gebruikt voor de trap en de loopbrug heeft vijftien jaar in het water gestaan als onderdeel van een damwand in Friesland. Het hout is daardoor extra sterk geworden en een uniek circulair bouwmateriaal. Zelfs na het zagen blijft het hout er prachtig uitzien en vertelt het een verhaal van jarenlange blootstelling aan water. En de betonnen fundering, die ook dienst doet als zitplaats op het terras, is gemaakt van grotendeels circulair cement. 

Bewegen naar de toekomst

De Schietbaan staat op een plek in beweging en is feestelijk geopend in oktober 2023. De nieuwe constructie is ontworpen als een sculptuur die deze beweging benadrukt. Zo geeft de trap niet alleen toegang tot het dak van de Schietbaan, maar is ook meteen een tribune. Bij voorstellingen, tentoonstellingen of een prachtige zonsondergang ontstaat zo een intieme plek om van kunst, cultuur en het uitzicht te genieten. Vanaf 1 maart is de Schietbaan beschikbaar voor kunst- en cultuuractiviteiten, en in de kopse kant van de Schietbaan is een ruimte gebouwd voor een bakker waar je dagelijks een brood en/of kopje koffie kunt kopen.

Beeldmateriaal: Melchior Overdevest

Partners

Doelstellingen

  • Uiterlijk en functie verbeteren

  • Experimenteel vergroeningsproject binnen de ambitie van het Marineterrein

  • Schietbaan en naastgelegen ruimte beter profileren

  • Activatie en verspreiding van het publiek

  • Versterken van samenwerkingen op het terrein: er komt een culturele programmering in de Schietbaan, ingevuld door verschillende leden van het Marineterrein Collectief

  • Versterken van binding met de buurt door het toevoegen van een herkenbare functie zoals een bakker

Meer over Duurzaam hergebruik van gebouwen

  1. Koel hoofd en droge voeten dankzij blauw-groen dak

    Onderzoek op Smart Roof 2.0 wijst uit dat blauw-groene daken helpen bij de isolatie van gebouwen, de opvang van hemelwater, de vergroening van steden én bij het dempen van het stadshitte-eilandeffect.

    Nieuws
  2. SwapShare ruilevent

    Op 13 en 14 december staat CRCL Park op het Marineterrein in het teken van duurzaam ruilen en creatief hergebruiken. Tijdens het SwapShare ruilevent kunnen je op een laagdrempelige manier cadeaus scoren voor de feestdagen. Maar dat niet alleen; repareer...

    Agenda
  3. Van honing tot muurbos: de Groenmarkt verbindt stad en natuur

    Het Marineterrein kleurde opnieuw groen tijdens de achtste editie van de Groenmarkt. Al jaren brengt de markt duurzaamheid, ontmoeting en creativiteit samen en ook dit keer zat de programmering vol verrassingen en verdieping.

    Nieuws
  4. Inschrijving Summer Camp 2019 gestart

    Speciaal voor jongeren is er van 15 t/m 19 juli op het Marineterrein weer een Summer Camp. Dit jaar draait alles om het maken van je eigen sneaker; van ontwerp tot prototype.

    Nieuws
  5. Meer monumenten op het Marineterrein

    Vandaag plaatste AT5 een item over de nieuwe monumentale status van een aantal gebouwen op het Marineterrein. Kijk hier het interview met Rutger Noorlander, militaire erfgoedexpert en bestuurslid van Lighthouse.

    Nieuws
  6. Zonnige Groenmarkt trekt veel bezoekers

    Onder een stralende lentezon vond op zondag 31 mei de Groenmarkt plaats op de Voorwerf van het Marineterrein. De markt bracht een kleurrijke mix van duurzame initiatieven, lokale makers, muziek, workshops en buurtbewoners samen.

    Nieuws
  7. Van Schietbaan naar Lijnbaan

    De geschiedenis van de Oostelijke Eilanden is er een vol verhalen. De Oostelijke Eilanden hebben een belangrijke rol gespeeld in de scheepsbouw en industrie van Amsterdam. In de tentoonstelling 'van Schietbaan naar Lijnbaan' presenteert kunstenaar Dinie...

    Agenda 11 t/m 31 augustus 2025
  8. Amsterdam Innovation Day

    Amsterdam wordt elke dag slimmer, schoner en fijner - maar hoe? Kom het vrijdag 13 juni ontdekken tijdens Amsterdam Innovation Day! Het Marineterrein verandert die dag in een levendig festival waar je de toekomst van de stad kunt proeven, voelen en...

    Agenda
  9. Meet-up waterkwaliteit: verbeteren meetmethoden

    Tijdens Wereldwaterdag, 22 maart, organiseert Bureau Marineterrein een meet-up over slimmere methodes voor het meten van waterkwaliteit. Belangrijk voor alle steden met open water. Meld je nu aan!

    Nieuws
  10. Succesvolle eerste editie Amsterdam Innovation Day

    Afgelopen vrijdag ontvingen we op het Marineterrein in totaal bijna 3000 ondernemers, investeerders, vernieuwers en geïnteresseerde bezoekers. Het was een geweldige en zonnige eerste editie van Amsterdam Innovation Day.

    Nieuws
  11. Het Natuur Uurtje: Wild van bijen

    Op het Marineterrein is natuur overal aanwezig: soms zichtbaar en soms verborgen. In de toekomst ontwikkelt deze plek zich tot een nieuwe stadswijk. Dat roept ook een andere vraag op: hoe bouwen we niet alleen voor mensen, maar voor ál het andere leven...

    Nieuws
  12. Serieus bierfeest

    In ons eigen Amsterdam worden heel bijzondere bieren gebrouwen. Kom ze van 14 t/m 16 september proeven bij de derde editie van TAB.

    Nieuws