Verbouwen met gebruikte materialen

Experimenten
Foto: Melchior Overdevest
022

Transformatie Schietbaan: bouwen met stalstaal en damwanden

De voormalige schietbaan is een langwerpig gebouw van dik beton waarin vroeger schietoefeningen werden gedaan door Defensie. Zonder ramen of voorzieningen én gebouwd op een plek die niet in de loop lag, was de Schietbaan op het Marineterrein lange tijd een vreemde eend in de bijt. Graffitiartiesten gingen er jarenlang hun gang en de buitenmuren raakten steeds meer in verval.

De Schietbaan ligt midden in de stad aan het water en heeft een indrukwekkend uitzicht op NEMO en het Oosterdok. Om dit unieke deel van het Marineterrein meer te betrekken bij de rest, kreeg het gebouw een nieuwe functie en een ander uiterlijk. Nu is de Schietbaan niet langer een donkere uithoek, maar een sociale en toegankelijke kunst- en cultuurruimte en kun je er dagelijks brood kopen bij het Kometen Brood Loket.

Respect voor het oude

Het plein voor de Schietbaan heeft als eerste een opknapbeurt gekregen. Het is ingericht als een ‘arena’, met respect voor het oude ontwerp. Er zijn zitplekken met uitzicht over het water en de stad en het is een geschikte plek om activiteiten te organiseren.

Kleuren met groen

Langs de zijwanden van de Schietbaan zijn planten neergezet die deels tegen het gebouw opklimmen en het hele jaar door van kleur veranderen. In plaats van graffiti zorgen voortaan deze planten voor kleur. Bij het aanplanten is rekening gehouden met de kleur van de graffiti die op de muren is achtergebleven, waardoor een mooi, kleurrijk geheel ontstaat.

 

Circulair stalstaal en hout uit een damwand

Veel van wat er op het terrein gebeurt, is tijdelijk. Daarom is er bij de verbouwing van de Schietbaan goed gekeken naar circulaire oplossingen door hergebruik van materialen. Dit project bewijst dat ook gebouwen met een kortere levensduur op een duurzame manier kunnen worden verbouwd.

Het pleintje voor de Schietbaan leidt naar een wandelpad en een houten trap over het dak van het gebouw. Er is voor dit project uitsluitend gewerkt met hergebruikte bouwmaterialen. De gele constructie over het gebouw is gemaakt van staal uit een oude Brabantse koeienstal. Het hout dat is gebruikt voor de trap en de loopbrug heeft vijftien jaar in het water gestaan als onderdeel van een damwand in Friesland. Het hout is daardoor extra sterk geworden en een uniek circulair bouwmateriaal. Zelfs na het zagen blijft het hout er prachtig uitzien en vertelt het een verhaal van jarenlange blootstelling aan water. En de betonnen fundering, die ook dienst doet als zitplaats op het terras, is gemaakt van grotendeels circulair cement. 

Bewegen naar de toekomst

De Schietbaan staat op een plek in beweging en is feestelijk geopend in oktober 2023. De nieuwe constructie is ontworpen als een sculptuur die deze beweging benadrukt. Zo geeft de trap niet alleen toegang tot het dak van de Schietbaan, maar is ook meteen een tribune. Bij voorstellingen, tentoonstellingen of een prachtige zonsondergang ontstaat zo een intieme plek om van kunst, cultuur en het uitzicht te genieten. Vanaf 1 maart is de Schietbaan beschikbaar voor kunst- en cultuuractiviteiten, en in de kopse kant van de Schietbaan is een ruimte gebouwd voor een bakker waar je dagelijks een brood en/of kopje koffie kunt kopen.

Beeldmateriaal: Melchior Overdevest

Partners

Doelstellingen

  • Uiterlijk en functie verbeteren

  • Experimenteel vergroeningsproject binnen de ambitie van het Marineterrein

  • Schietbaan en naastgelegen ruimte beter profileren

  • Activatie en verspreiding van het publiek

  • Versterken van samenwerkingen op het terrein: er komt een culturele programmering in de Schietbaan, ingevuld door verschillende leden van het Marineterrein Collectief

  • Versterken van binding met de buurt door het toevoegen van een herkenbare functie zoals een bakker

Meer over Transformatie Schietbaan

  1. Van Schietbaan naar Lijnbaan

    De geschiedenis van de Oostelijke Eilanden is er een vol verhalen. De Oostelijke Eilanden hebben een belangrijke rol gespeeld in de scheepsbouw en industrie van Amsterdam. In de tentoonstelling 'van Schietbaan naar Lijnbaan' presenteert kunstenaar Dinie...

    Agenda 11 t/m 31 augustus 2025
  2. Afstudeerexpo: Studio for Immediate Spaces

    Van 13 tot 16 juni presenteren elf afstudeerders van het Sandberg Instituut hun werk op twee bijzondere locaties: de getransformeerde Schietbaan op het Marineterrein en de Mediamatic Barn. Ze laten zien hoe je met ruimtelijk ontwerp maatschappelijke...

    Agenda 13 t/m 16 juni 2025
  3. ZOMERPROGRAMMA: Mensen zeggen dingen

    Op 4 juli zijn we voor het Zomerprogramma op het Marineterrein in Amsterdam, en als je Marineterrein zegt dan zeg je zwemmen. Toch?! Kom je onderdompelen in de teksten van Sholeh Rezazadeh, Nikki Dekker en Dean Bowen, kom afkoelen, over water, naast het...

    Agenda
  4. Unknown Paradise

    Multimediale expositie met toekomstbeelden in de Schietbaan tijdens WemakeThe.City.

    Nieuws
  5. ZOMERPROGRAMMA: Gong Live Music

    Op het pleintje bij de Schietbaan verzorgt de Gong Star Collective een bijzondere avond met live gongmuziek. Laat je verrassen door de diepe klanken die zich over het Marineterrein verspreiden terwijl de avond valt. Kom zitten, luister en ervaar een...

    Agenda
  6. Maandelijkse rondleidingen in 2019

    Op het Marineterrein wordt gewerkt aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Elke laatste vrijdag van de maand is er een vrij toegankelijke tour langs de nieuwste projecten.

    Nieuws
  7. Van honing tot muurbos: de Groenmarkt verbindt stad en natuur

    Het Marineterrein kleurde opnieuw groen tijdens de achtste editie van de Groenmarkt. Al jaren brengt de markt duurzaamheid, ontmoeting en creativiteit samen en ook dit keer zat de programmering vol verrassingen en verdieping.

    Nieuws
  8. Uitmarkt van 24 t/m 26 augustus

    De Uitmarkt is een feest van vernieuwing en creativiteit, maar ook een knap staaltje van produceren. Een must dit jaar is de tijdelijke brug die wordt gebouwd van het Marineterrein naar NEMO Science Museum.

    Nieuws
  9. Highlights WeMakeThe.City

    Een bomvol programma van 17 tot en met 23 juni met talloze initiatieven die de stad verbeteren. Op het Marineterrein onder meer de Amsterdam City Challenge, een nieuwe visie op de mode-industrie en een designsprint voor een betere verbinding met de buurt.

    Nieuws
  10. Wonderland

    Wie ben je, als alles om je heen verandert?

    Agenda
  11. Bureau Marineterrein neemt na twaalf jaar afscheid

    Bureau Marineterrein heeft de aanbesteding voor het beheer en curatorschap Marineterrein niet gewonnen. Deze aanbesteding was nodig om een jarenlange administratief onhoudbare situatie op te lossen. Het kort geding dat Bureau Marineterrein heeft...

    Nieuws
  12. ZOMERPROGRAMMA: Shakespeare in a nutshell (English)

    “Come rain or come shine” no matter what the weather we will be showing you how to work with cue scripts and take a scene off the page and make it come alive! We will be using 16th century and modern acting techniques to help you get comfortable.

    Agenda
  13. ZOMERPROGRAMMA: Expeditie Veldwerk

    Veldwerk is een collectief van vijf artiesten uit Amsterdam dat alternatieve (elektronische) muziek een podium geeft. Veldwerk uit zich doorgaans in de openbare ruimte, waar artiesten uitgenodigd worden voor een groepssessie die openstaat voor iedereen...

    Agenda