Het Muurbos

Experimenten
Muurbos Marineterrein
027

Van muur naar natuur

Aan Gebouw 27 op het Marineterrein hebben we 500 vierkante meter gevel omgevormd tot een levend ecosysteem. Wat eerst een gesloten, grijze wand was, groeit nu uit tot een verticale biotoop met meer dan 100 klimplanten. De meer dan 100 klimplanten brengen de Amsterdamse Klimplantengids tot leven. Een cadeau voor Amsterdam 750 én de start van een beweging om één groot, nieuw en grenzeloos bos te vormen. Een experiment dat laat zien hoe we bestaande ruimte in de stad anders kunnen gebruiken. In plaats van nieuwe ruimte toe te voegen, benutten we wat er al is: muren en gevels. Een van de grootste onbenutte oppervlakken in de stad. Deze anders saaie verticale ruimte wordt een werkelijk ware groene oase!

Wat is een muurbos?

Een muurbos is een grondgebonden, verticaal ecosysteem van inheemse en gifvrij gekweekte klimplanten. De planten wortelen in de bodem en groeien langs de gevel omhoog. Zo nemen ze functies over die we normaal van bomen kennen, maar dan op plekken waar geen ruimte is voor een boom.

Het systeem is eenvoudig, betaalbaar en toepasbaar zonder schade aan gebouwen. Daarmee is het een laagdrempelige manier om steden te vergroenen.

Wat gebeurt hier?

Met dit muurbos onderzoeken we wat een gevel kan doen als je hem als ecosysteem benadert:

  • Koelen en isoleren
    De planten houden het gebouw koeler in de zomer en warmer in de winter en dempen geluid.
  • Ruimte voor biodiversiteit
    De gevel wordt een leefgebied voor insecten en vogels. De stalen letters, gemaakt van restmateriaal, groeien mee en vormen straks schuil- en nestplekken voor soorten zoals huismussen, roodborstjes en gierzwaluwen.
  • Water en lucht
    Het Muurbos helpt regenwater op te vangen en draagt bij aan schonere lucht.
  • Een andere blik op de stad
    Een kale muur verandert in een plek die leeft en meebeweegt met de seizoenen.

Drie fasen

Het Muurbos op het Marineterrein ontwikkelt zich stap voor stap:

  1. De bestaande situatie
    Een gesloten gevel van golfplaat.
  2. De levende gevel
    Met klimplanten, klimhulpen en een geveltuin ontstaat een groeiend ecosysteem.
  3. De toekomst
    Na de sloop blijft de draagconstructie staan en ontstaat een open, groene pergola als onderdeel van het toekomstige stadspark.

Waarom dit experiment?

Het Muurbos laat zien hoe je met een relatief kleine ingreep grote impact kunt maken. Door bestaande structuren te benutten, ontstaat ruimte voor natuur zonder extra druk op de stad.

Tegelijk is het een uitnodiging: wat als meer gevels veranderen in levende systemen?

Meer over Van muur naar natuur

  1. Muurbos wint prijs voor meest Weerproof Geveltuin van Amsterdam

    Het Muurbos op het Marineterrein is uitgeroepen tot winnaar van de Weerproof Geveltuin Award 2026. De prijs werd uitgereikt tijdens de Geveltuin Awards in Pakhuis de Zwijger en bekroont geveltuinen die een belangrijke bijdrage leveren aan een...

    Nieuws
  2. Van honing tot muurbos: de Groenmarkt verbindt stad en natuur

    Het Marineterrein kleurde opnieuw groen tijdens de achtste editie van de Groenmarkt. Al jaren brengt de markt duurzaamheid, ontmoeting en creativiteit samen en ook dit keer zat de programmering vol verrassingen en verdieping.

    Nieuws
  3. Het Natuur Uurtje: Structurele Woningnood voor Vogels

    Op het Marineterrein is natuur overal aanwezig: soms zichtbaar en soms verborgen. In de toekomst ontwikkelt deze plek zich tot een nieuwe stadswijk. Dat roept ook een andere vraag op: hoe bouwen we niet alleen voor mensen, maar voor ál het andere leven...

    Nieuws
  4. Het Natuur Uurtje: Kosmopolitische Sponzen

    Op het Marineterrein is natuur overal aanwezig: soms zichtbaar en soms verborgen. In de toekomst ontwikkelt deze plek zich tot een nieuwe stadswijk. Dat roept ook een andere vraag op: hoe bouwen we niet alleen voor mensen, maar voor ál het andere leven...

    Nieuws
  5. Het Natuur Uurtje: Wild van bijen

    Op het Marineterrein is natuur overal aanwezig: soms zichtbaar en soms verborgen. In de toekomst ontwikkelt deze plek zich tot een nieuwe stadswijk. Dat roept ook een andere vraag op: hoe bouwen we niet alleen voor mensen, maar voor ál het andere leven...

    Nieuws
  6. Het Natuur Uurtje: Zo glad als een aal

    Op het Marineterrein is natuur overal aanwezig: soms zichtbaar en soms verborgen. In de toekomst zal deze plek zich ontwikkelen tot een nieuwe stadswijk. Dat roept ook een andere vraag op: hoe bouwen we niet alleen voor mensen, maar voor ál het leven...

    Nieuws
  7. Natuurgeheimen in de bodem: de laatste BioBlitz van 2025

    De natuur wereldwijd staat onder druk, maar hoe staat de natuur in onze stad er eigenlijk voor? Om daar antwoord op te vinden organiseerden we dit jaar opnieuw een reeks BioBlitzen: gezamenlijke expedities waarin onderzoekers, bewoners en bezoekers het...

    Nieuws
  8. De Groenmarkt

    Op zondag 31 mei vindt van 12.00 tot 17.00 uur de Groenmarkt plaats op de Voorwerf van het Marineterrein in Amsterdam. Bezoekers kunnen deelnemen aan groene workshops, kennismaken met lokale en duurzame initiatieven, genieten van live muziek en (gratis)...

    Agenda
  9. Voorjaarsbijeenkomst Dobbernatuur

    Op 23 april 2025 komen alle betrokkenen en geïnteresseerden van Dobbernatuur samen tijdens de voorjaarsbijeenkomst om ervaringen te delen en plannen te maken voor de komende seizoenen.

    Agenda
  10. Van Schietbaan naar Lijnbaan

    De geschiedenis van de Oostelijke Eilanden is er een vol verhalen. De Oostelijke Eilanden hebben een belangrijke rol gespeeld in de scheepsbouw en industrie van Amsterdam. In de tentoonstelling 'van Schietbaan naar Lijnbaan' presenteert kunstenaar Dinie...

    Agenda 11 t/m 31 augustus 2025
  11. Zonnige Groenmarkt trekt veel bezoekers

    Onder een stralende lentezon vond op zondag 31 mei de Groenmarkt plaats op de Voorwerf van het Marineterrein. De markt bracht een kleurrijke mix van duurzame initiatieven, lokale makers, muziek, workshops en buurtbewoners samen.

    Nieuws
  12. BioBlitz #5: Nacht van de vleermuis

    De natuur wereldwijd staat onder druk, maar hoe staat de natuur in onze stad er eigenlijk voor? Om hier een antwoord op te vinden, organiseert Marineterrein samen met Pakhuis de Zwijger een reeks ‘BioBlitz’-en. Tijdens zo’n BioBlitz brengen we...

    Agenda
  13. BioBlitz #1: Kick-Off

    Met wie en wat delen we het leven eigenlijk in de stad? En wat gebeurt er als we dat leven serieus meenemen in hoe we Amsterdam ontwerpen en beheren? Op dinsdag 24 maart trappen Pakhuis de Zwijger en het Marineterrein het nieuwe BioBlitz-seizoen af....

    Agenda
  14. De kunst van verbinding

    Op de abri’s bij de ingangen van het Marineterrein zijn drie experimenten te zien van kunstenaars Maaike Koster, Gido Dirkmaat en Isa Hoff. Ieder jaar onderzoeken Breitner-studenten van AHK allerlei aspecten van het Marineterrein en verwerken dit in...

    Nieuws
  15. BioBlitz: onderwater in de Binnenhaven

    De natuur wereldwijd staat onder druk, maar hoe staat de natuur in onze stad er eigenlijk voor? Om hier een antwoord op te vinden organiseert Bureau Marineterrein samen met Pakhuis de Zwijger een reeks 'BioBlitz'-en. Tijdens zo’n BioBlitz brengen we...

    Agenda
  16. BioBlitz: geheimen in de bodem

    De natuur wereldwijd staat onder druk, maar hoe staat de natuur in onze stad er eigenlijk voor? Om hier een antwoord op te vinden organiseert Bureau Marineterrein samen met Pakhuis de Zwijger een reeks 'BioBlitz'-en. Tijdens zo’n BioBlitz brengen we...

    Agenda