In Amsterdam liggen groene plekken vaak ver uit elkaar, waardoor vlinders en andere bestuivers moeilijker voedsel en leefgebieden vinden. De Vlindersnelweg verbindt die plekken met gifvrij groen. Op 6 november opende wethouder Lian Heinhuis bij ARTIS het eerste deel. Bewoners, bedrijven en organisaties kunnen allemaal bijdragen aan de groene route door de stad.
De opening begon in de iconische collegezaal van ARTIS met een kort college van Nicky Castricum, ookwel bekend als de Vlinderman van vlindertuinmotinmokum.nl, over de rol van vlinders in de natuur. Hij citeerde Jac. P. Thijsse, die schreef over miljoenen koolwitjes boven Amsterdam aan het einde van de negentiende eeuw. Een tafereel dat we ons nu nog maar moeilijk kunnen voorstellen.
“Op een heldere, warme zomerdag werd het stadsbeeld van Amsterdam plotseling beheerst door een ongekend natuurschouwspel. Vanuit het oosten kwam een schier oneindige wolk van witte vlinders – vooral grote en kleine koolwitjes – aanwaaien. Het leek wel een zomersneeuwjacht: miljoenen fladderende vleugels bewogen zich in een gestage, brede stroom hoog over de grachten, straten en daken van de stad, op weg naar de duinen en de zee.”
— Jac. P. Thijsse, De bloemen en haar vrienden (1934)
Na afloop werd de Vlindersnelweg officieel geopend en eindigde met een borrel bij de eerste meters van de groene route in ARTIS.
In de afgelopen dertig jaar zijn de vlinderpopulaties in Nederland gemiddeld met 56 procent afgenomen. Ook andere bestuivers staan onder druk. Klimaatverandering, verstedelijking, versnipperde natuurgebieden en bestrijdingsmiddelen spelen daarbij een rol.
Bestuivers zijn onmisbaar voor planten, dieren en mensen. Ze helpen veel voedselgewassen bestuiven; zonder hen zouden bijvoorbeeld appels en peren schaars worden. Zoals Nicky Castricum tijdens de opening zei:
“Ze kunnen zich als de neten voortplanten, zodra de omstandigheden goed zijn.”
De eerste stappen zijn al gezet. In samenwerking met ARTIS, het Marineterrein en het Amsterdamse Bos zijn eerder dit jaar biotopen voor vlinders aangelegd. In 2026 bouwde Stichting Stadvinderij aan een netwerk van partners en locaties, met een route van circa 400 m² en 300 zogenoemde laadstations. Ook zijn er bioblitzen georganiseerd, waaronder op het Marineterrein, om in kaart te brengen welke vlindersoorten in de stad voorkomen. De stichting werkt ook aan een realtime kaart waarop nieuwe nectarstations zichtbaar worden. Monitoring moet helpen ontdekken waar vlinders en andere bestuivers opduiken en waar verbindingen nog ontbreken.
In 2027 wil de stichting het netwerk verder uitbreiden, o.a. richting de Zuidas en Science Park, en nieuwe partners betrekken.
Daktuinen, balkons en terrassen kunnen samen de groene verbinding door Amsterdam compleet maken. Samen met Sprinklr en De Vlinderstichting zijn daarom plantenpakketten samengesteld voor één vierkante meter: één voor een zonnige plek en één voor halfschaduw.
Een pakket kost momenteel €24,50 inclusief bezorging, met 50% korting. Met een Stadspas betaal je €12,50. Meer informatie en bestellen kan via vlindersnelweg.nl.
